Diario Vasco egunkarian erreportajea
Larunbat honetan, azaroaren 18an, erreportaje bat argitaratu da Diario Vasco egunkarian, eta profesionalik aurkitzen ez duten sektoreetan jarri da arreta, aroztegian, esaterako. Sektorearen etorkizunari buruzko gure iritzia eman dugu.
21/11/2023
Erreportajearen testu osoa uzten dizuegu:
Arotzaren lanbidea asko aldatu da. Lehen hamar edo hamabi ordu lan egiten zen, baina orain gure ordutegia 7: 30etik 16: 15era da eta ostiraletan 14: 15ean irteten gara. Hori bizi-kalitatea da. Gainera, arkatzaren irudia belarrian eta metroa eskuan, ia ez da existitzen. Orain zenbakizko kontroleko programekin lan egiten da». Josema Ramada (Donostia, 1970) kudeatzaile eta Zur-Ederreko bazkideetako baten hitzak dira. Zur-Eder Donostiako aroztegiak 1972an ireki zituen ateak, eta interiorismoko, dekorazioko eta ekipamenduko proiektu osoak diseinatzen eta gauzatzen ditu.
Aurreiritzien aurka borrokatzea ohikoa da lanbide askotan. Eremu honetan ere gauza bera gertatzen da, teknologia hainbeste zabaldu denez, ebanistaren lanbidea desagertzen ari da: «Lehen eskuz egiten zen lan, eskuz, eta orain zaila da bihurkinak ikustea. Ordenagailuek lana erraztu dute».
Ramadak aitortu du Martuteneko 27. poligonoan duen enpresatik (plantillan 16 pertsona eta autonomo mordoa daude) ez dutela gaur egun hazteko beharrik. Baina profesional berriak kontratatu nahi izanez gero, «arazoak» izango lituzkeela aitortu du. Zergatik gertatzen da hau? Haren ustez, lehen aipatutako topikoek oraindik irauten dute, eta horri gehitu behar zaio gazte batzuk ikasketetatik «errebotatuta» etortzen direla eta batzuek «ez dakitela zer nahi duten». Beraz, belaunaldien arteko erreleboa ere kosta egiten da zurgintzan. Hala badagokio, langile gehienak 40 eta 46 urte bitartekoak dira. Helduek 56 urte dituzte eta gazteenek 24.
Eta lanbidea? Zer da zurgina izatea gehien gustatzen zaizuna? Ramadak azaldu du azken emaitzak «arte-kutsua» duela berarentzat. «Lana marrazki abstraktu batekin hasten da, eta prozesu oso baten ondoren amaituta ikusten duzunean, hor ikusten duzu zure zigilua». Soldatari dagokionez, Zur-Eder aroztegian Estatuko hitzarmenaren «gainetik» ordaintzen dituzte soldatak, eta Gipuzkoakoak, berriz, urteak daramatza izoztuta, baina onartzen du azken ordainsaria, neurri batean, «prestakuntzaren eta titulazioaren» mende dagoela.
Gipuzkoako Aroztegien Elkarteko (Arotzgi) Nekane Amondarainek lanbidearen ikuspegi orokorragoa eman du, eta lurraldeko estrategikoetako bat dela defendatu du, erabiltzen duten lehengaiagatik: zura. «Ekonomia zirkularraren, bioekonomiaren edo eraikuntzako hondakinen murrizketaren ondorioz, erabat berriztagarria den eta merkatua bideratzen ari den material bakarra da.
Ildo horretan, Amondarainek gaineratu du zuzentarauak "bultzatzen" ari zirela gero eta produktu gehiago, eraikuntzaz gain, zurezkoak izatera, material "egokia" delako beste produktu batzuk ordezkatzeko, eta sektorea horretan ahalegin "handia" egiten ari dela ziurtatu du.
Inflazioa
Zein da sektorearen arazoetako bat? Bat denei eragiten diena, hau da, materialen garestitzea, pandemiaren eraginetik eta Ukrainako gerraren eztandatik bizi dugun egoera inflazionistaren ondorioz. Arotzgiren arabera, «% 30» igo dira; «zertxobait gehiago ere bai» zenbait produktutan, hala nola aglomeratuan – egurretik eratorritako materiala, kola duten zurezko ezpal txikien presakatzearen bidez lortzen dena –.
Arotzeriaren eta altzarigintzaren sektorea ere estaldura zaileko lanbidea da. Amondarainek aitortu du «ez dagoela» belaunaldi-erreleborik, eta «kosta egiten zaigu» jendea erakartzea. Agian gizarteak lan-profil horiei buruz duen pertzepzioa «ez da zuzena», argudiatzen du, gaur egungo arotzerietan teknologia «asko» eta 4.0 makineria "software aurreratuarekin" daudela esaten baitu, eta horrek prozesu asko automatizatzen ditu. «Zurezko eraikuntza ere industrializatua da. Lehen ez zen ohikoa arkitektoak, aparejadoreak edo delineatzaileak izatea aroztegietan, eta hori gaur egun errealitate bat da», dio. Talentu gehien bereganatzeko moduetako bat belaunaldi berriak adin gazteagoetatik sentsibilizatzea eta heztea da, bokazioak oraindik eratzen ari direnean. Horrela, Arotzgik unibertsitatearekin batera proiektuak ditu. Zehazki, Zurgintza masterrarekin eta EHUko Arkitektura eta Kimika fakultateekin.
